""
close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej
  • WŁADYSŁAW IV W ANTWERPII I POD BREDĄ

  • Królewicz Władysław Zygmunt Waza w Antwerpii
    i pod Bredą

     Władysław IV Waza
    Portret króla Władysława IV Wazy
    namalowany przez Franza Luyckx'a.
    Oryginał obrazu skradziony
    przez NIemców w 1939 r.
    z siedziby MSZ w Warszawie.
    Wizyta w obozie wojsk hiszpańskich, oblegających pod dowództwem Ambrogio Spinoli Bredę, była ważnym punktem podróży królewicza Władysława Zygmunta po krajach Europy zachodniej i południowej w latach 1624 - 1625. Pierworodny syn Zygmunta III spędził tam cztery wrześniowe dni, od czwartku 26 do niedzielnego wieczoru 29, zaś w poniedziałkowy poranek 30 wyjechał do Antwerpii. Przedmiotem jego zainteresowania były nie tylko umocnienia, zbudowane przez obie strony, budzące u towarzyszy podróży Władysława olbrzymie uznanie, lecz także sposób rozwiązania problemów logistycznych, związanych z zaopatrzeniem w żywność i inne potrzebne rzeczy kilkunastu tysięcy żołnierzy hiszpańskich. Królewicz wykazał się także niemałą odwagę, narażając się wraz z orszakiem na ostrzał ze strony oblężonych, w wyniku którego ranny został ukochany koń pamiętnikarza Stefana Paca.

     

    Królewicz uczestniczył także w naradach wojennych, a także dyskusjach poświęconych różnicom pomiędzy sposobami wojowania w Niderlandach i Rzeczypospolitej. Na podstawie dostępnych źródeł można zaryzykować twierdzenie, że pomimo krótkiego czasu, tak Władysław, jak i jego współpracownicy dokładnie zapoznali się zachodnioeuropejska sztuką wojenną, zwłaszcza jej oblężniczym aspektem, zaś zdobyte w ten sposób doświadczenia wpłynęły w 1633 roku na działania Władysława w czasie przygotowań do wyprawy przeciwko oblegającym Smoleńsk wojskom moskiewskim, zmierzające do zmiany struktury i unowocześnienia armii Rzeczypospolitej. Prawdopodobnie obserwacje spod Bredy, obok spostrzeżeń z walk przeciwko Gustawowi II Adolfowi w Prusach Królewskich w latach 1626 - 29, walnie przyczyniły się do podjęcia przez monarchę i jego współpracowników reform wojskowych, przekształcających armię Rzeczypospolitej na wzór zachodnioeuropejski.

     
     

    Niderlandy zwane były w czasach nowożytnych szkołą wojenną Europy. Wśród młodych ludzi, którzy przyjeżdżali tam w celu zdobycia doświadczeń wojskowych byli najznamienitsi panowie Rzeczypospolitej, by poprzestać na wymienieniu Tomasza Zamoyskiego, Jakuba Sobieskiego i jego synów Marka i Jana (przyszłego króla Jana III), Krzysztofa II Radziwiłła i jego syna Janusza (przyszłego negatywnego bohatera „Potopu") W walkach w Niderlandach brały też prawdopodobnie udział, jako część armii cesarskiej, oddziały lekkiej jazdy, słynnych Lisowczyków, inspirując Rembrandta lub któregoś z jego uczniów do namalowania słynnego obrazu zatytułowanego „Jeżdziec polski".

    Źródła:

    Kobierzycki Stanisław, Historia Władysława, królewicza polskiego i szwedzkiego, tłum. M. Krajewski, wyd. J. Byliński i W. Kaczorowski Wrocław 2005, ss. 390 - 392.
    Podróż królewicza Władysława Wazy do krajów Europy Zachodniej w latach 1624 - 1625 w świetle ówczesnych relacji, oprac A. Przyboś, Kraków 1977; ss. 182 - 190.
    Sobieski J., Peregrynacja po Europie, Wrocław - Warszawa - Kraków 1991, s. 59 nn.

    Opracowania:

    Czapliński W., Władysław IV i jego czasy, Warszawa 1976, s. 74.
    Wisner H., Władysław IV Waza, Wrocław - Warszawa - Kraków 1995, s. 44.

    Magnuszewski W., Z dziejów elearów polskich, Warszawa - Poznań 1978, s. 53 n.
    Wisner H., Janusz Radziwiłł 1612 - 1655, wojewoda wileński, hetman wielki litewski, Warszawa 2000, s. 33.
    Wisner H., Radziwiłł Krzysztof, h. Trąby (1585 - 1640), Polski Słownik Biograficzny, t. XXX/2, s. 276.
    Witusik A. A., Młodość Tomasza Zamoyskiego, Lublin 1977, s. 126 n.
    Wójcik Z., Jan Sobieski 1629 - 1696, Warszawa 1994, s. 40.

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: